Ι.
Ο τρέχων πόλεμος στη μέση ανατολή από τον Οκτώβριο του 2023 και εντεύθεν και κύρια οι ιρανικές επιθέσεις σε βασικές ενεργειακές και τουριστικές υποδομές των μοναρχικών, αντιδραστικών κρατών του Κόλπου επιθέτουν με πολεμικούς όρους ενεργή υλική αμφισβήτηση μιας βασικής πλευράς του αμερικανικού καθεστώτος συσσώρευσης και ηγεμόνευσης, όπως είχε αρχίσει να διαμορφώνεται από τη δεκαετία του 1970, με τους Πολέμους των Έξι Ημερών και Γιομ Κιπούρ, με την αφαίρεση της κανονιστικής ισχύος του κανόνα του χρυσού, και την ενεργειακή κρίση. [1]
Σε ένα βαθύτερο, πιο προοπτικό και πιο επιδραστικό επίπεδο, ο συνολικός ιμπεριαλιστικός πόλεμος που εισήλθε σε αναβαθμισμένο στάδιο με τον ανοιχτό Ουκρανικό Πόλεμο (2014-2/2022, 2/2022- ) έχει ήδη σαρώσει τα τελευταία ενεργά πολιτικά υπολείμματα των μεταπολεμικών στρατηγικών ρυθμίσεων που καθόρισαν την πολιτική και διανοητική ζωή των ευρωπαϊκών χωρών για δεκαετίες.
Αυτό αποδεικνύεται με πολύ συγκεκριμένο τρόπο από τα τεράστια προγράμματα εξοπλισμού και στρατιωτικής επανασυγκρότησης της Γερμανίας, και από τα πυρηνικά σχέδια της Φραγκικής Επικράτειας που οδηγούν σε ένα νέο πυρηνικό δόγμα. [2] Πρόκειται για στρατηγικούς προγραμματισμούς που έρχονται σε συνέχεια της ήδη συντελούμενης πυρηνικής αναβάθμισης του ΗΒ. [3]
Οι πυρηνικές και στρατιωτικές εξελίξεις των ευρωπαϊκών χωρών αντικειμενικά είναι κακά νέα για τις διανοητικές, πολιτικές και πολιτιστικές εφαρμογές του φιλελευθερισμού και της εδραιωμένης πολιτικής και πολιτισμικής ορθότητας (νέα κοινωνικά κινήματα, πολιτικές ταυτοτήτων, μειονοτισμοί) καθώς και για τη σχεδίαση του πολιτικού επί του μίκρο- επιπέδου. Από μια πιο συνολική οπτική δι' αυτών ενισχύονται τάσεις και εφαρμοζόμενες δημόσιες πολιτικές κρατικού καπιταλισμού και μιλιταρισμού.
Μπορεί να εξαχθεί μια εκτίμηση ότι οι ηγετικές ευρωπαϊκές χώρες θα επιδιώξουν μια νέα ρύθμιση (εν είδει ενός σχετικού συμβολαίου μεταξύ κοινωνικού και πολιτικού) επί της στρατιωτικής και πυρηνικής ανάπτυξης -με γενικότερο βιομηχανικό πρόσημο, κάτι που αντικειμενικά επιβάλλεται από την τρέχουσα ενεργειακή κρίση και τις συνδεόμενες με αυτήν εξαρτήσεις, από τον ανταγωνισμό προς τη Ρωσία, και από την σχετικά άμεση προοπτική κατάπτωσης της βιομηχανίας ΑΙ.
Όλ' αυτά δεν είναι μόνο ότι θα πλήξουν θανάσιμα νεοφιλελεύθερες οικονομικές και πολιτικές εφαρμογές (κύρια μέσα από την ενισχυόμενη τάση συγκέντρωσης και κεντρικοποίησης παραγωγικών δυνάμεων και κεφαλαίου) -αυτό εν πολλοίς συμβαίνει, αλλά διαμορφώνουν ένα νέο πολιτισμικό και διανοητικό συγκείμενο εντός του οποίου τα εδραία διανοητικά ρεύματα ήδη κλονίζονται.
ΙΙ.
Η διανοητική τάξη η οποία είχε επιβληθεί στην Ευρώπη μεταπολεμικά στηριζόταν σε επαρκή βαθμό στην αρχή της συλλογικής ενοχοποίησης των πληθυσμών, ώστε ο τότε διπολισμός ΗΠΑ-ΕΣΣΔ έμοιαζε ως ονειρικός μονόδρομος. Αν αυτό ήτο κάτι που εθραύθη κατά τη διάρκεια των εργατικών και νεολαΐστικων εξεγέρσεων των τελών της δεκαετίας του 1960 και του 1970, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι ΗΠΑ πλέον πρόβαλλαν ως ο μονόδρομος. Ωστόσο, αυτό δεν ήτο κάτι μονόμπαντο ή μονοσήμαντο.
Η επανένωση της Γερμανίας και η σφυρηλάτηση ενός ευσταθούς συντακτικού και συνταγματικού πλαισίου τόσο σε επίπεδο μορφικό/τυπικό, όσο και σε επίπεδο υλικό, στα μυαλά πολλών "πρώην" προέβαλε ως απρόβλεπτη, αστάθμητη, ανεπιθύμητη και δυσάρεστη ιστορικοπολιτική συνιστώσα ισχύος:
Στο πρώτο τεύχος του Bahamas στα 1995 το ερώτημα ήταν, αν η Γερμανία είναι κάποιο ιδιαίτερο μονοπάτι ή παράδειγμα και γενικότερο μοντέλο. [4] Στο πιο πρόσφατο τεύχος του Das Argument, τα 35 χρόνια "δυτικογερμανικής ενότητας" χαρακτηρίζονται ως: "αντικομμουνισμός-νεοφιλελευθερισμός-πολεμισμός". [5] Παρότι τους δύο χώρους κατά φαινόμενο τους χωρίζει άβυσσος όσον αφορά τα ζητήματα του αντιιμπεριαλισμού, της υποστήριξης στην Παλαιστίνη ή στο Ισραήλ κοκ, ο κοινός παρανομαστής (κάτι που απορρέει ευθέως από την αμοιβαία προσήλωση και αφοσίωσή τους στο φορμαλισμό της Κριτικής Θεωρίας) είναι η δομική κριτική/άρνηση του συντακτικού τρόπου ανάπτυξης της χώρας ως συνολικού πολιτικού συγκεκριμένου. Μπορεί να ειπωθεί με μια πιο απλή φράση: οι συντελεστές της σύγχρονης Κριτικής Θεωρίας δείχνουν να δυσφορούν έως και να ασφυκτιούν στη σύγχρονη Γερμανία, σε τέτοιο βαθμό ώστε κάποιοι επανοχυρώνονται πίσω από ακραίες μορφές αμερικανοβρετανικής κοπής σταλινισμού. [6]
Στην πιο ευφυή και διανοητικά εκλεπτυσμένη μορφή της αυτή η δομική δυσφορία λαμβάνει χαρακτηριστικά μιας αμφισβήτησης λειτουργιών του ίδιου του γερμανικού δικαίου και νομικού συστήματος (τόσο του συγχρονικού, όσο και του ιστορικά προσδιορισμένου) όχι από μια θεμιτή σκοπιά χειραφετητικού/σοσιαλιστικού μετασχηματισμού, αλλά ως κάτι που είναι ab initio, σχεδόν ουσιοκρατικά/υποστασιακά συνδεδεμένο με τις εικαζόμενες μορφές της "νέας και άκρας δεξιάς" [7]. Στην ειλικρινή αποτύπωση αυτού, ενώ φορμαλιστικά η κριτική έμμεσα αναπέμπει στην εκ πλαγίου μαρξική κριτική της εγελιανής δικαιικής φιλοσοφίας, το γερμανικό νομικό σύστημα εμφανίζεται ως κυματοθραύστης ενάντια στην πάλη για ηγεμονία. [8]
Κατ' αυτόν τον τρόπο, η μαρξική συνθηματική έμφαση "Πόλεμος στις γερμανικές συνθήκες" δε συνιστά πλέον μια συνολική ριζοσπαστική κριτική της ολοκληρωμένης εγελιανά προσδιορισμένης φιλοσοφίας του δικαίου (κάτι που ανεξάρτητα από τις τότε αιτιάσεις του Μαρξ, αν εφαρμοστεί στην πληρότητά του συγκροτεί εκδοχή σοσιαλιστικής οργάνωσης της κοινωνίας) αλλά μια με αντιθετική διατύπωση κατάφαση και συμμόρφωση προς τις υφ-ιστάμενες, υποτυπώδεις συνθήκες -σε τελική ανάλυση κατάφαση και συμμόρφωση προς τις αμερικανο-ισραηλινές συνθήκες ύπαρξης και δικαιοδοτικής απόφανσης. Απομυστικοποιημένο μέσα στην υλική ενεργότητα του κοινωνικοταξικού ανταγωνισμού, έχει αποδειχθεί ότι είναι υποκειμενική έκκληση κάποιου περί υπαγωγής σε αυτή την είτε πραγματική είτε εικαζόμενη δικαιοδοσία, και όχι στη δικαιοδοσία της χώρας.
ΙΙΙ.
Αν λοιπόν στις ερευνώμενες περιπτώσεις το δίκαιο μεταμορφώνεται από υλική άποψη σε κάτι πολιτικά συγκεκριμένο μέσα από τη συμπεριφορά του υποκειμένου προς ενεργές ανά την περίσταση (ad hoc) νομικές διατάξεις που τον αφορούν, σε καθαρά διανοητικό επίπεδο η κριτική προς τους επιγόνους της Κριτικής Θεωρίας μπορεί να λάβει τη μορφή της κριτικής στην παράδοση του ριζικού ιδεαλισμού.
εξορύκτες του πραγματικού
[1] Βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/1973_oil_crisis https://en.wikipedia.org/wiki/1970s_energy_crisis David Gibbs, "Oil and the Energy Crisis of the 1970s: A Reanalysis", Institute for Economic Thinking, Jun 25 2024, https://www.ineteconomics.org/perspectives/blog/oil-and-the-energy-crisis-of-the-1970s-a-reanalysis George Caffentzis, "The Peak Oil Complex, Commodity Fetishism, and Class Struggle", The Commoner, https://thecommoner.org/wp-content/uploads/2020/06/caffentzis_peakoil.pdf No Blood For Oil: Energy, Class Struggle, and War, 1998-2004, https://libcom.org/article/no-blood-oil-energy-class-struggle-and-war-1998-2004-george-caffentzis Thomas Balogh, "Monetarism and the Oil Price Crisis", Journal of Post Keynesian Economics Vol. 1, No. 2 (Winter, 1978-1979), pp. 27-46, Amstad, Marlene and Hildebrand, Philipp (2005): The oil price and monetary policy – a new paradigm. Published in: Swiss National Bank, Quarterly Bulletin No. 3 (October 2005): pp. 62-80, https://mpra.ub.uni-muenchen.de/15562/ Aufheben #12, 2004, Oil wars and world orders - old and new, https://libcom.org/article/oil-wars-and-world-orders-old-and-new
[2] Βλ. https://carnegieendowment.org/europe/strategic-europe/2026/03/taking-the-pulse-is-frances-new-nuclear-doctrine-ambitious-enough https://thebulletin.org/2026/03/does-macrons-nuclear-upgrade-mark-the-end-of-frances-strict-sufficiency-principle/ https://www.ifri.org/en/external-articles/external-publications/france-has-new-nuclear-doctrine-forward-deterrence-europe
[3] https://www.gov.uk/government/news/overhaul-of-nuclear-system-to-speed-up-building-and-cut-costs https://www.gov.uk/government/news/government-to-unlock-advanced-nuclear-to-grow-economy https://en.wikipedia.org/wiki/Astraea_(nuclear_warhead) https://en.wikipedia.org/wiki/Trident_(UK_nuclear_programme) https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10275/
[4] Βλ. Uli Krug, Der Fall Deutschland. Sonderweg oder Exempel?, Heft 18 / Winter 1995 https://www.redaktion-bahamas.org/hefte/18/Der-Fall-Deutschland-Text.html Horst Pankow, ibid, Ist die antideutsche Position antiquiert? Über den Zusammenhang von Sonderweg und Modell Deutschland, https://www.redaktion-bahamas.org/hefte/18/Ist-die-antideutsche-Position-antiquiert.html
[5] Βλ. https://argument.de/produkt/das-argument-344/ https://argument.de/wp-content/uploads/2026/01/DA344_Editorial.pdf
[6] Ενδεικτικά βλ. https://shades-aufbau.org/2026/02/no-tearsfor-krauts/
[7] Βλ. Leo Roepert (Ed.), Kritische Theorie der extremen Rechten. Analysen im Anschluss an Adorno, Horkheimer und Co., transcript Verlag, Bielefeld, 2023.
[8] Βλ. Gerhard Scheit: Die Frage der Hegemonie und die Resistenzkraft des Rechts, sans phrase Redaktion, Heft 9, Zeitschrift für Ideologiekritik Dezember 2016